pourquoi.app

แนวทางเน้นความตั้งใจคืออะไร?

แนวทางเน้นความตั้งใจ คือการสร้างช่วงหยุดสั้นๆ ให้รู้ตัวตอนที่คุณกำลังเปิดแอป เพื่อบอกว่าคุณเปิดไปทำอะไร

นี่ไม่ใช่ตัวบล็อกแอป คุณยังมีอิสระ แต่ก็ไม่ได้ปล่อยไปตามเรื่อง แรงต้านเบาๆ ช่วยเปลี่ยนความเคยชินให้เป็นการเลือก

pourquoi.app นำแนวคิดนี้มาใช้บน iPhone และ Android: คำถามตอนเปิดแอปที่คุณเลือก (บน Android ถามตอนปลดล็อกด้วย) คำตอบง่ายๆ และสถิติที่ไม่มีคะแนนและไม่ทำให้รู้สึกผิด

ทำงานอย่างไร

ในทางปฏิบัติ แค่ 3 ขั้นตอนก็พอ:

คำถามตอนเปิดแอป

คุณเลือกแอปที่ต้องการ เมื่อเปิดแอปเหล่านั้น จะมีคำถามขึ้นมาอย่างนุ่มนวลว่า “เปิดแอปนี้ทำไม?”

บอกความตั้งใจของคุณ

ตอบสั้นๆ ก็พอ การบอกว่าคุณมาทำอะไร ช่วยดึงคุณออกจากโหมดอัตโนมัติ

ดูว่าอะไรเปลี่ยนไป

คำตอบและสถิติของคุณจะบอกว่าเวลาที่ใช้ไปโดยไม่ได้ตั้งใจหมดไปกับอะไร ไม่มีเหรียญตรา ไม่มีการจัดอันดับ

ความตั้งใจ ตัวบล็อกแอป และเวลาหน้าจอ

3 แนวคิดที่ต่างกัน ใช้ร่วมกันได้

	ตัวบล็อกแอป	เวลาหน้าจอ	ความตั้งใจ
หลักการ	ตัดการเข้าถึง	จำกัดเวลาหรือแอป	หยุดคิดก่อนเปิด
จุดแข็ง	หยุดความเคยชินได้ทันที	มีในเครื่อง เปิดใช้ง่าย	คุณยังมีอิสระและรู้ตัว
ข้อจำกัด	หงุดหงิด หาทางเลี่ยง	มักถูกข้ามแบบ “แค่ครั้งนี้”	ต้องใช้ความสนใจหนึ่งวินาที
สิ่งที่วัด	เวลาที่ถูกบล็อก	นาที / หมวดหมู่	เวลาที่เลือกไว้ vs ไม่ได้ตั้งใจ

งานวิจัยว่าอย่างไร

ยังไม่มีงานวิจัยไหนศึกษา pourquoi.app โดยตรง เนื้อหาด้านล่างพูดถึงกลไกที่แอปใช้เป็นพื้นฐาน ไม่ใช่ตัวแอปเอง ขอบอกไว้ก่อนเลย

ความเคยชินนี้มีชื่อเรียก

นักวิจัยอธิบายเรื่องนี้ไว้ตั้งแต่ปี 2012 ในชื่อ “นิสัยการเช็ก” (checking habit) คือการเช็กสั้นๆ ซ้ำๆ กับเนื้อหาที่เปลี่ยนไปเรื่อยๆ และเข้าถึงได้ในวินาทีเดียว

ข้อสังเกตที่มีประโยชน์ที่สุดไม่ใช่กลไก แต่เป็นความรู้สึก ผู้เข้าร่วมวิจัยบอกว่าพฤติกรรมนี้เป็นเรื่องน่ารำคาญ ไม่ใช่การเสพติด

Oulasvirta et al., 2012

แค่อยากยังไม่พอ การพูดออกมาช่วยได้

ในเรื่องพฤติกรรมสุขภาพ คนเราเปลี่ยนความตั้งใจดีๆ ให้เป็นการกระทำได้ประมาณครึ่งหนึ่ง และเมื่อทำอะไรซ้ำๆ มานานในบริบทเดิม ความตั้งใจก็ทำนายได้แค่เล็กน้อยว่าคนจะทำอะไร นี่แทบจะเป็นนิยามของความเคยชินเลย คือพลังใจมาช้าเกินไป หรือมาผิดจังหวะ

ในทางกลับกัน งานสังเคราะห์ที่รวบรวม 94 งานวิจัยพบว่า การระบุว่าจะทำอะไรและในสถานการณ์ไหน ส่งผลระดับปานกลางถึงสูงต่อการลงมือทำจริง

มีข้อแม้หนึ่งข้อ ขอพูดตรงๆ งานวิจัยเหล่านี้ศึกษาแผนที่วางไว้ล่วงหน้า แบบ “ถ้าเจอสถานการณ์นี้ จะทำแบบนี้” ส่วน pourquoi.app ให้คุณบอกเหตุผลตอนที่กำลังเปิดแอป ซึ่งไม่ใช่สิ่งเดียวกันเสียทีเดียว แนวคิดมาจากงานเหล่านี้ แต่จะยกผลการวิจัยมาใช้กับแอปนี้ตรงๆ ไม่ได้

Sheeran, 2002, Ouellette & Wood, 1998, Gollwitzer & Sheeran, 2006

เครื่องมือเกือบทั้งหมดใช้วิธีบล็อก

ในปี 2019 งานรีวิวชิ้นหนึ่งตรวจสอบแอปและส่วนขยายสำหรับควบคุมตัวเองในโลกดิจิทัล 367 รายการ พบว่า 74% ใช้วิธีบล็อกหรือลบบางอย่างออก และ 65% มีกลไกนี้เป็นแกนหลักเพียงอย่างเดียวในการออกแบบ

แต่ตัวเลขที่บอกอะไรได้มากที่สุดคือ 14% ที่เพิ่มแรงต้านเมื่อคุณพยายามยกเลิกการบล็อก เช่น เซสชันที่หยุดกลางคันไม่ได้ รหัสผ่าน สิทธิ์ผู้ดูแลระบบที่กันไม่ให้ถอนการติดตั้ง หรือการหน่วงเวลาก่อนเปลี่ยนการตั้งค่า เครื่องมือที่ควรช่วยคุณ กลับใช้แรงส่วนหนึ่งไปกับการป้องกันตัวเองจากคุณ

นี่คือจุดที่ pourquoi.app ต่างออกไป ไม่มีอะไรถูกบล็อก และปิดคำถามได้ในไม่กี่วินาที

Lyngs et al., 2019

สิ่งที่งานวิจัยไม่ได้บอก

ทั้งหมดนี้ไม่ได้วัดผลของ pourquoi.app และเราไม่สัญญาว่าเวลาหน้าจอจะลดลง ตัวเลขข้างต้นอธิบายกลไกและตลาด ไม่ใช่ผลลัพธ์ที่คุณจะได้รับ อีกอย่าง เวลาหน้าจอที่สูงไม่ได้เป็นปัญหาในตัวเอง สิ่งที่เราสนใจคือส่วนที่คุณไม่ได้เลือก

เหมาะกับใคร

คุณเคยปิดตัวบล็อกแอปมาแล้วหลายครั้ง
คุณต้องติดต่อได้ตลอด (ข้อความ รหัส OTP งาน)
คุณอยากเข้าใจนิสัยการใช้มือถือของตัวเอง ไม่ใช่แค่ห้ามมัน
คุณมักรู้สึกผิดหลังใช้ไปแล้ว มากกว่าจะห้ามตัวเองได้ก่อนใช้

อาจไม่เหมาะ ถ้า

คุณทำตามการจำกัดเวลาหน้าจอได้มาหลายสัปดาห์โดยไม่หาทางเลี่ยง
คุณต้องการตัดขาดแบบเด็ดขาดในช่วงสั้นๆ (ช่วงสอบ ดีท็อกซ์)
คุณต้องการตัวล็อกทางเทคนิคเป็นหลัก ไม่ใช่ช่วงหยุดให้รู้ตัว

คำถามที่พบบ่อย

แนวทางเน้นความตั้งใจ คือการไม่ทำอะไรเลยหรือเปล่า?

ไม่ใช่ มันคือแรงต้านเบาๆ ตอนเปิดแอป ให้คุณบอกว่าเปิดทำไม ไม่มีการล็อก แต่ก็ไม่ได้ปล่อยไปตามเรื่อง

ใช้แทนเวลาหน้าจอ (Screen Time) ได้ไหม?

ไม่ได้แทน เวลาหน้าจอยังมีประโยชน์สำหรับการจำกัดเวลาที่มีมาในเครื่อง ส่วนแนวทางเน้นความตั้งใจจะถามตอนที่คุณเปิดแอป ทั้งสองอย่างใช้ร่วมกันได้

ใช้ตัวบล็อกแอปคู่กับแนวทางเน้นความตั้งใจได้ไหม?

ได้ เช่น จำกัดเวลาตอนกลางคืน และให้มีคำถามตอนเปิดแอปในช่วงกลางวัน สิ่งสำคัญคือไม่ต้องรู้สึกผิดเวลาที่คุณเลี่ยงกฎที่เข้มงวดเกินไป

pourquoi.app นำแนวทางนี้มาใช้จริงอย่างไร?

แอปจะถามคำถามตอนคุณเปิดแอปที่เลือกไว้ (บน Android ถามตอนปลดล็อกเครื่องด้วย) บันทึกคำตอบแบบง่ายๆ และแสดงสถิติแบบไม่กดดัน ใช้ฟรีบน iPhone และ Android ถามได้ไม่จำกัด ส่วนสถิติดูได้แบบจำกัด ลองใช้ Premium ได้ฟรี 7 วัน ไม่มีการบล็อก ไม่มีแต้ม ไม่มีสตรีค

อ่านต่อ

ลองใช้บน iPhone และ Android

คำถามตอนเปิดแอปของ pourquoi.app ใช้ได้ฟรี บางครั้งแค่หยุดคิดหนึ่งวินาทีก็เปลี่ยนทั้งวันได้

App Store Google Play

← กลับหน้าแรก